Tẩy uế căn hộ chung cư mới bàn giao làm được theo tập quán, nhưng phải đi qua ba việc trước: làm sạch bụi hoàn thiện, hỏi ban quản lý về quy định khói và cách xử lý đầu báo khói, rồi chọn cách tẩy uế hợp với căn hộ (lau nước lá, hoặc đốt lượng bột thật nhỏ ở chỗ thoáng nhất). Nhiều toà nhà không cho đốt lửa trong căn hộ, khi đó cách không khói là đủ.
Căn hộ khác nhà phố ở chỗ nó là một phần của toà nhà: hệ thống báo cháy nối chung, hành lang chung, ống thông gió chung, và hàng xóm sát vách cả trên dưới lẫn hai bên. Một đĩa bột đặt sai chỗ có thể làm chuông báo cháy kêu cả tầng, hay khói theo ống bếp sang nhà bên. Bài này hướng dẫn làm cho đúng ý tập quán mà không gây phiền cho ai.
Bụi hoàn thiện trong căn hộ mới: làm sạch ở đâu trước
Căn hộ mới bàn giao trông sạch nhưng thường còn bụi bả, bụi cắt gạch và vết keo ở nhiều chỗ khuất. Những chỗ hay bị bỏ sót:
- Rãnh cửa lùa ban công, rãnh cửa nhôm kính: bụi vữa và cát nhỏ làm kẹt bánh xe.
- Lô gia và sàn ban công: rác nhỏ của thợ, đầu thuốc lá, mẩu dây điện.
- Trong tủ bếp, tủ âm tường đóng sẵn: mùn gỗ, bụi cắt ván.
- Mặt trên của khung cửa đi, nắp hộp kỹ thuật, máng đèn.
- Bồn cầu, lavabo: vết keo silicon, xi măng dính.
- Lưới chắn rác ống thoát sàn: cát, vữa có thể đã rơi vào.
- Miệng gió điều hoà âm trần nếu có: bụi trong ống gió từ lúc thi công.
Làm sạch theo nguyên tắc từ trên xuống, từ trong ra, hút bụi trước khi lau ẩm. Kính ban công cao nên để thợ có dụng cụ và dây an toàn; không trèo ra ngoài lan can để lau kính mặt ngoài. Đây cũng là lúc soát lỗi bàn giao: cửa có kẹt không, ron có hở không, có vết nứt hay chỗ thấm nào để ghi vào biên bản với chủ đầu tư.
Soát lỗi bàn giao trong lúc làm sạch
Cửa và rãnh cửa. Khi lau rãnh cửa lùa, đẩy thử cửa vài lần. Cửa kẹt, lệch, khoá không vào chốt là lỗi lắp đặt, ghi lại cùng ảnh.
Sàn và ron gạch. Lau sàn xong, nhìn nghiêng dưới ánh sáng ban công để thấy chỗ gạch lồi lõm, ron thiếu, vết nứt. Gõ nhẹ các viên nghi rỗng.
Thiết bị vệ sinh. Xả bồn cầu, mở vòi lavabo, vòi sen, xem nước thoát có nhanh, chân bồn có rỉ nước, mùi cống có bốc lên không.
Điện. Bật từng công tắc, cắm thử sạc điện thoại vào từng ổ, xem aptomat từng nhánh có ghi rõ phòng.
Tường, trần. Lau tường xong nhìn kỹ vết nứt, vết loang, nhất là trần nhà vệ sinh và góc tiếp giáp ban công.
Ghi lại và gửi đúng nơi. Mỗi lỗi chụp một ảnh rộng để biết vị trí và một ảnh cận để thấy rõ, đặt tên theo phòng. Gửi danh sách cho bộ phận chăm sóc khách hàng của chủ đầu tư hoặc ban quản lý theo đúng kênh họ hướng dẫn, giữ lại bản đã gửi. Lỗi được sửa trước khi lắp nội thất thì nhanh và gọn hơn nhiều so với lúc tủ bếp, giường đã kê kín. Đây cũng là lý do nhiều gia đình để buổi tẩy uế sau cùng, khi thợ bảo hành đã ra vào xong.
Hỏi ban quản lý những gì trước khi tẩy uế
Mỗi toà nhà có nội quy riêng, ban quản lý là nơi trả lời chính xác nhất. Nên hỏi bốn câu: căn hộ có được đốt lửa, đốt bột hay không; đầu báo khói trong căn hộ là loại độc lập hay nối về trung tâm báo cháy của toà nhà; nếu cần đốt bột thì phải báo trước bao lâu và có được hỗ trợ tạm khoá vùng báo cháy không; và giờ giấc nào được phép làm.
Đầu báo khói nối về trung tâm thì khi kêu có thể kéo theo chuông cả tầng, thậm chí kích hoạt quy trình sơ tán. Tự tháo, tự che đầu báo là không nên, vì vừa vi phạm nội quy vừa có thể quên lắp lại, để căn hộ mất bảo vệ đúng lúc cần. Nếu ban quản lý có quy trình tạm khoá vùng báo cháy trong thời gian ngắn, hãy làm theo đúng quy trình đó và báo lại khi xong.
Nếu ban quản lý trả lời không cho đốt, cũng không có gì phải phiền lòng. Tập quán tẩy uế có nhiều cách làm, và cách không khói hợp với không gian kín của căn hộ hơn.
So sánh các cách tẩy uế trong căn hộ
Bảng dưới giúp chọn cách phù hợp với căn hộ và người trong nhà:
| Cách làm | Khói, mùi | Hợp khi | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Lau nước lá bưởi, gừng (đã nguội) | Không khói, mùi lá nhẹ | Mọi căn hộ, nhà có trẻ nhỏ, người hen | Thử trên mặt gỗ, đá ở góc khuất; lọc bã lá |
| Rắc muối hạt ở cửa rồi quét | Không khói | Muốn giữ tục mà toà nhà cấm lửa | Quét gom sau một ngày, không để muối đọng ở rãnh cửa nhôm |
| Đốt lượng bột rất nhỏ ở lô gia hoặc gần cửa ban công | Ít khói, tan nhanh ra ngoài | Toà nhà cho phép, căn hộ có lô gia thoáng | Có người trông, không đặt dưới đầu báo, không gần rèm |
| Đốt bột đi qua từng phòng | Khói nhiều nhất | Hiếm khi hợp với căn hộ | Chỉ khi được phép rõ ràng, cửa mở hết, thời gian ngắn |
Nhiều gia đình kết hợp: lau nước lá cửa chính và các phòng, rồi đốt một đĩa bột nhỏ ngoài lô gia trong lúc mở hết cửa. Khói đi thẳng ra ngoài, căn hộ gần như không ám mùi, mà người lớn trong nhà vẫn thấy đủ phần tập quán.
Đốt bột ở lô gia: cách làm cho an toàn
Nếu toà nhà cho phép và gia đình chọn đốt bột, làm theo các bước dưới:
- Báo ban quản lý theo quy định; báo trước nhà bên cạnh nếu lô gia hai nhà sát nhau.
- Dọn lô gia: cất thùng carton, xốp, rèm, đồ nhựa; xem gió hôm đó thổi hướng nào, tránh hôm gió to.
- Đặt đĩa sứ trên viên gạch hoặc khay kim loại ở giữa lô gia, cách lan can và tường ít nhất một sải tay.
- Đổ lượng bột theo hướng dẫn trên bao, có thể dùng ít hơn cho căn hộ nhỏ. Mồi lửa ở đỉnh, để bột âm ỉ, không thổi cho bùng.
- Mở cửa ban công và cửa sổ các phòng để gió lùa qua. Một người ngồi trông ở lô gia đến khi bột tàn hết.
- Để tro nguội hẳn, dùng muỗng gom vào túi giấy, xịt chút nước lên tro rồi mới bỏ vào thùng rác. Không đổ tro qua lan can hay xuống ống đổ rác khi còn ấm.
Toàn bộ việc này khoảng nửa giờ. Không mang đĩa bột ra hành lang chung, thang máy hay cầu thang bộ, kể cả khi muốn “tẩy uế cả lối vào”; khu chung là của cả toà nhà, có cảm biến và người khác qua lại. Nếu cần bột tẩy uế đóng gói sẵn có hướng dẫn trên bao, có thể tham khảo ở vatphamphongthuy.com.
Sau buổi tẩy uế: giữ căn hộ thoáng trong những tuần đầu
Căn hộ cao tầng thường đóng kín vì điều hoà và vì gió mạnh, nên không khí ít được thay. Những tuần đầu, mùi keo tủ bếp, mùi sơn còn sót, cộng thêm mùi đồ đạc mới, dễ tích lại. Mở cửa ban công và cửa sổ đối diện vào buổi sáng ít nhất nửa giờ mỗi ngày để gió lùa qua; bật quạt hút nhà vệ sinh thường xuyên hơn.
Đồ nội thất mới như sofa, nệm, tủ gỗ ép nên được bóc màng bọc và để ở chỗ thoáng vài ngày trước khi dùng. Nếu căn hộ có máy lọc không khí thì đó là thiết bị hỗ trợ, không thay được việc mở cửa. Đừng dùng thêm hương thơm, khói hay tinh dầu để che mùi vật liệu mới; để mũi nhận biết khi nào căn hộ đã thật sự dễ chịu.
Với tập quán, buổi tẩy uế đã làm một lần là đủ. Những tuần sau là phần của thói quen sinh hoạt: mở cửa, lau bụi, giữ ban công không thành kho chứa đồ. Một căn hộ thoáng, sáng ngay từ đầu sẽ dễ giữ như vậy lâu dài hơn.
Người trong nhà, hàng xóm và những căn hộ nhỏ
Căn hộ một hai phòng ngủ ít chỗ cho người nhạy cảm tránh khói. Nếu gia đình có trẻ nhỏ, người mang thai, người già có bệnh phổi, nên chọn cách không khói, hoặc làm khi họ chưa chuyển đến. Thú cưng như mèo, chim cảnh nên được đưa ra khỏi căn hộ khi có khói, vì chúng nhạy hơn người nhiều.
Hàng xóm chung cư thường chỉ biết nhau qua thang máy. Một lời chào kèm câu báo “nhà mình làm tẩy uế nhỏ ngoài lô gia khoảng nửa giờ” giúp tránh hiểu lầm khi họ ngửi thấy mùi lạ. Nhiều người còn nhân dịp đó làm quen, hỏi chuyện nước, chuyện điện, chuyện ban quản lý, những thứ người mới chuyển đến rất cần biết.
Nhà có người làm ca đêm, ngủ ban ngày, thì chọn giờ tẩy uế sao cho họ không phải ở trong căn hộ lúc có khói hay mùi lá. Còn giờ giấc theo tập quán, nhiều nhà chọn buổi sáng; chuyện xem ngày giờ cụ thể thuộc chuyên mục khác, ở đây chỉ lưu ý chọn lúc toà nhà ít người qua lại và có người trông suốt buổi.
Với studio hay căn hộ rất nhỏ không có lô gia, cách lau nước lá ở cửa chính, khung cửa và sàn là lựa chọn gọn nhất. Ý nghĩa tập quán của buổi tẩy uế, theo cách nhiều gia đình hiểu, nằm ở việc làm sạch và ngày bắt đầu, không phụ thuộc diện tích hay lượng khói.
Câu hỏi thường gặp
Đầu báo khói trong căn hộ có tự tắt sau khi hết khói không?
Loại độc lập thường ngừng kêu khi khói tan. Loại nối về trung tâm báo cháy thì có thể đã kích hoạt cảnh báo ở phòng điều khiển và cần nhân viên kỹ thuật xử lý. Vì vậy nên hỏi ban quản lý trước, không tự che hay tháo đầu báo.
Có nên đốt bột trong bếp vì bếp có máy hút mùi không?
Không nên. Máy hút mùi nhiều toà nhà đẩy vào ống chung, khói có thể theo ống sang căn khác. Bếp còn có gas, dầu mỡ. Lô gia hoặc chỗ gần cửa ban công là nơi phù hợp hơn.
Toà nhà cấm đốt mà gia đình rất muốn làm thì sao?
Có thể làm phần đốt bột ở nơi khác được phép, ví dụ sân nhà người thân, rồi về căn hộ lau nước lá ở cửa và các phòng. Nhiều người lớn tuổi chấp nhận cách này khi hiểu nội quy toà nhà là để bảo vệ chính gia đình mình.
Căn hộ chưa có nội thất có nên tẩy uế luôn không?
Nên làm khi đã vệ sinh xong và trước khi lắp nội thất vải như rèm, sofa, nệm. Nếu sau đó còn đội thi công nội thất vào làm nhiều ngày, có thể đợi họ xong, làm sạch lại rồi mới tẩy uế.
Khói có làm hỏng điều hoà hay thiết bị điện tử không?
Một lượng khói nhỏ trong thời gian ngắn thường không gây hại, nhưng nên tắt điều hoà và đóng nắp thiết bị trong lúc có khói, để bụi khói không bị hút vào dàn lạnh. Đốt ở lô gia khi cửa mở là cách tránh hẳn chuyện này.
Có cần tẩy uế khu để xe, hộp thư của căn hộ không?
Không cần, và cũng không nên đốt gì ở khu chung. Nếu muốn theo tục, có thể lau sạch hộp thư, chỗ để xe của mình bằng khăn ẩm như việc vệ sinh thông thường.