Buổi tẩy uế chỉ kéo dài một ngày; cảm giác ngôi nhà nhẹ nhõm, sạch thoáng có giữ được hay không phụ thuộc vào bảy ngày sau đó và những thói quen nhỏ lặp lại mỗi tuần. Việc chính gồm: thông gió cho hết khói, lau lại các bề mặt bám bụi khói, không để đồ đạc dồn lại chỗ vừa dọn, và giữ nhịp mở cửa, phơi phóng đều đặn.
Nhiều gia đình kể rằng sau buổi tẩy uế nhà dễ chịu được ít hôm rồi đâu lại vào đấy. Điều đó dễ hiểu: buổi tẩy uế đi kèm một ngày dọn dẹp lớn, còn sau đó nếu nhịp sinh hoạt không đổi thì bụi, ẩm và đồ đạc lại tích như cũ. Bài này đưa ra lịch cụ thể cho tuần đầu, những thói quen giữ nhà thoáng về lâu dài, và vài lời về chuyện bao lâu thì làm lại.
Ngay sau khi tàn: thông gió trước, vào nhà sau
Khi đĩa bột đã tàn hẳn và không còn tàn đỏ, việc đầu tiên là mở rộng cửa hai phía cho gió đi xuyên nhà, bật quạt hướng ra ngoài nếu có. Khói nhẹ tan trong vài chục phút nếu nhà thông thoáng, lâu hơn nhiều nếu chỉ hé một cửa. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh hô hấp nên chờ tới khi không còn ngửi thấy mùi khói rõ mới vào lại phòng.
Đĩa tro để nguội hẳn rồi mới dọn. Nhiều nhà giữ tập quán đổ tro ra chỗ đất trống hoặc gói lại bỏ rác; điều quan trọng về an toàn là không đổ tro còn ấm vào thùng rác có giấy, nilon. Chuyện xử lý tro, dập lửa có bài riêng ở chuyên mục an toàn khói lửa.
Trong lúc chờ khói tan, đây là dịp tốt để kiểm lại những chỗ có thể đã bị ảnh hưởng: mặt nền dưới đĩa có bị ám đen hay nứt vì nóng không, rèm hay đồ vải gần đó có tàn rơi không, đầu báo khói có bị kích hoạt không. Ghi lại để lần sau chọn chỗ đặt đĩa tốt hơn.
Nếu buổi tẩy uế làm vào chiều tối, nên để cửa sổ hé qua đêm ở phòng đã đốt bột, đóng cửa phòng đó lại, mọi người ngủ ở phòng khác nếu có thể. Không ngủ trong phòng còn mùi khói rõ, và không đóng kín cửa ngay sau khi đốt chỉ vì trời tối.
Lịch bảy ngày đầu sau buổi tẩy uế
Bảng dưới là gợi ý cho một căn nhà ở bình thường. Không cần làm đúng từng ngày, chỉ cần giữ thứ tự và nhịp:
| Thời điểm | Việc làm | Mục đích |
|---|---|---|
| Ngày đầu | Mở cửa đối lưu nhiều lần, giặt đồ vải còn sót, dọn tro khi đã nguội | Hết khói, hết mùi bám |
| Ngày thứ hai | Lau lại mặt bàn, tủ, tay nắm cửa, bậu cửa sổ bằng khăn ẩm rồi khăn khô | Gom lớp bụi khói mỏng lắng xuống bề mặt |
| Ngày thứ ba | Treo lại rèm, trải lại thảm đã khô hẳn; kiểm mùi từng phòng | Phát hiện mùi còn sót để xử lý đúng nguồn |
| Ngày thứ tư, thứ năm | Sắp lại đồ dùng hằng ngày vào chỗ cố định | Không để đồ dồn lại chỗ vừa dọn |
| Ngày thứ sáu | Hút bụi, lau sàn toàn nhà một lượt nhẹ | Giữ lại mặt bằng sạch |
| Ngày thứ bảy | Đi một vòng xem góc nào bắt đầu bừa trở lại | Đặt chỗ cất cho những món hay bị bỏ tạm |
Sau tuần đầu, phần lớn mùi khói đã hết và nhà đã vào nếp mới. Nếu tới lúc này một phòng vẫn còn mùi khói nặng, có thể đồ vải lớn hay trần thạch cao ở đó đã hút nhiều khói; thông gió thêm và lần sau dùng ít bột hơn ở phòng đó.
Những thứ làm mất cảm giác "nhà vừa dọn" nhanh nhất
Có vài thói quen nhỏ làm ngôi nhà trở lại bừa bộn và bí bách chỉ sau vài ngày. Nhận ra chúng là đã giải quyết được một nửa:
- Giày dép dồn ở cửa: mỗi người một đôi đang đi để ở cửa, còn lại cất vào tủ giày. Lối vào gọn là thứ người ta thấy đầu tiên khi về nhà.
- Mặt bàn ăn thành chỗ để đồ: chìa khoá, thư, túi xách, đồ chơi. Đặt một khay hoặc giỏ riêng cho những thứ này.
- Đóng kín cửa cả ngày khi đi làm: nhà ủ không khí cũ suốt chín, mười tiếng. Một khe cửa có song sắt hoặc ô thoáng mở sẵn giúp nhà không bí khi chủ đi vắng.
- Rác bếp để qua đêm: nguồn mùi và côn trùng lớn nhất. Đổ rác hữu cơ mỗi ngày, rửa thùng rác hằng tuần.
- Đồ phơi trong nhà: thêm ẩm, thêm mùi; phơi ngoài trời hoặc ở chỗ có quạt hút.
- Mua thêm đồ mà không bỏ bớt: sau vài tháng, kho và gầm lại đầy như trước buổi dọn.
Không cần làm tất cả. Chọn hai thói quen gây bừa nhất trong nhà mình, sửa trong một tháng, rồi mới tính tiếp.
Thói quen lâu dài: mười phút mỗi sáng, một giờ mỗi tuần
Mỗi sáng. Mở cửa đối lưu mười, mười lăm phút sau khi thức dậy; kéo rèm cho ánh sáng vào; trải lại giường để chăn được thoáng; mở cửa nhà tắm và bật quạt hút một lúc.
Mỗi tối. Dọn mặt bếp, đổ rác hữu cơ, đặt đồ dùng trong ngày về chỗ cũ. Năm phút buổi tối giúp buổi sáng hôm sau bắt đầu trong căn nhà gọn.
Mỗi tuần. Thay ga gối, hút bụi và lau sàn toàn nhà, lau bếp, lau bồn rửa, đổ nước vào lỗ thoát sàn ít dùng, giặt thảm chùi chân.
Mỗi tháng. Lau nóc tủ, quạt trần, bậu cửa, công tắc; kiểm gầm giường; xem tủ lạnh bỏ đồ hết hạn; hút bụi rèm.
Mỗi mùa. Phơi chăn gối, nệm; giặt rèm; dọn tủ quần áo theo mùa; kiểm các góc ẩm trước mùa nồm hay mùa mưa.
Chia việc cho cả nhà. Mỗi người một vài việc cố định trong tuần, trẻ lớn cũng có phần việc vừa sức như gấp chăn, đổ rác, tưới cây. Việc nhà dồn cho một người thì sớm muộn cũng bị bỏ dở, còn chia ra thì mỗi việc chỉ mất vài phút.
Viết ra rồi dán ở chỗ dễ thấy. Một tờ giấy nhỏ ghi lịch tuần dán trong cánh tủ bếp giúp không ai phải nhắc ai. Sau vài tháng, lịch thành thói quen và tờ giấy không còn cần nữa.
Giữ nhà thoáng theo mùa và theo thời tiết
Nhịp mở cửa thông gió không giống nhau quanh năm. Mùa hè nắng nóng, nên mở cửa vào sáng sớm và chiều tối khi không khí ngoài trời mát hơn, đóng bớt và kéo rèm phía có nắng chiếu vào giữa trưa để nhà không hầm. Mùa mưa ở miền Nam, mở cửa vào những giờ tạnh, đóng lại khi mưa hắt, chú ý lau khô bậu cửa và chân tường gần cửa.
Mùa nồm ở miền Bắc là ngoại lệ lớn nhất: những ngày không khí ngoài trời ẩm và ấm, mở cửa làm nhà đọng nước nhiều hơn, nên đóng cửa và hút ẩm, chờ ngày hanh mới mở rộng. Mùa hanh khô cuối năm thì ngược lại, mở cửa thoải mái nhưng bụi nhiều hơn, nên lau bậu cửa và hút bụi thường hơn, giữ độ ẩm trong phòng ngủ không xuống quá thấp.
Những ngày có bão, gió mạnh, không khí ô nhiễm nặng hay khói đốt rơm rạ từ đồng ruộng bay về thì đóng cửa là đúng, thông gió bằng quạt hút trong thời gian ngắn. Ứng dụng thời tiết và chất lượng không khí trên điện thoại giúp quyết định mở hay đóng mỗi sáng mà không phải đoán.
Bao lâu thì tẩy uế lại và không nên lạm dụng khói
Theo tập quán, nhiều nhà tẩy uế theo dịp: cuối năm, khi về nhà mới, sau tang lễ, sau người ốm lâu, khi mở cửa hàng đầu năm. Ngoài những dịp đó, không có quy định nào về số lần. Một ngôi nhà được giữ thoáng sạch đều đặn thì cũng ít khi tạo ra cảm giác nặng nề khiến gia chủ muốn tẩy uế thêm.
Điều nên tránh là đốt bột thường xuyên, mỗi khi thấy không vui hay gặp chuyện không thuận, như một cách xả lo âu. Khói đốt trong nhà dù ít vẫn là thứ không có lợi cho đường thở, nhất là với trẻ nhỏ, người già, người hen suyễn. Khi thấy muốn tẩy uế thường xuyên, đó là lúc nhìn lại những nguyên nhân vật lý như ẩm, tối, bí, mùi, và cả những chuyện trong gia đình cần được nói ra.
Còn nếu đến dịp và gia đình muốn làm theo tập quán cho yên lòng, có thể dùng loại bột có thành phần và hướng dẫn rõ ràng, đo lượng vừa phải theo diện tích. Nếu cần bột tẩy uế đóng gói sẵn có hướng dẫn trên bao, có thể tham khảo ở vatphamphongthuy.com.
Khi người trong nhà có ý kiến khác nhau
Trong cùng một nhà, có người coi trọng tập quán tẩy uế, có người thấy không cần. Thói quen giữ nhà thoáng sạch là điểm chung dễ đồng thuận nhất: ai cũng thích nhà sáng, thơm, gọn. Bắt đầu từ đó thường dễ hơn tranh luận chuyện tin hay không tin.
Người coi trọng tập quán có thể làm phần nghi thức của mình một cách gọn gàng, an toàn, vào lúc không làm phiền người khác. Người không tin có thể giúp phần dọn, lau, mở cửa, giặt giũ. Như vậy buổi tẩy uế trở thành một ngày cả nhà cùng làm việc nhà, và cái được giữ lại sau đó là thói quen chung chứ không phải tranh cãi.
Với trẻ con trong nhà, buổi tẩy uế và những ngày dọn dẹp sau đó là dịp tốt để giải thích vì sao nhà cần mở cửa, vì sao đồ phải cất đúng chỗ, vì sao không chơi gần lửa. Giải thích bằng lý lẽ vệ sinh và an toàn, không doạ ma quỷ, giúp trẻ hiểu tập quán của gia đình mà không sợ hãi, và lớn lên có thói quen giữ nhà gọn.
Với người lớn tuổi lo lắng nhiều về chuyện may rủi sau những sự kiện buồn trong nhà, sự đồng hành và trò chuyện quan trọng hơn bất kỳ nghi thức nào. Nếu nỗi lo kéo dài, ảnh hưởng ăn ngủ, nên khuyến khích họ gặp bác sĩ hoặc người tư vấn tâm lý.
Câu hỏi thường gặp
Sau khi đốt bột tẩy uế bao lâu thì vào phòng được?
Khi đĩa đã tàn, cửa mở thông thoáng và không còn ngửi thấy mùi khói rõ, thường sau vài chục phút tới vài giờ tuỳ độ thoáng của phòng. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh hô hấp nên chờ lâu hơn.
Có cần lau lại nhà sau khi tẩy uế không?
Nên lau lại các bề mặt hay chạm như mặt bàn, tay nắm cửa, bậu cửa sổ sau một hai ngày, vì khói để lại lớp bụi mỏng. Sàn có thể lau nhẹ theo lịch thường ngày. Một số gia đình kiêng lau ngay trong ngày theo tập quán thì có thể để sang hôm sau.
Tẩy uế xong có nên đóng kín cửa để giữ không khí sạch?
Không. Đóng kín làm khói còn lại và hơi ẩm tích trong nhà. Nhà cần được thay không khí đều đặn; sau buổi tẩy uế càng nên mở cửa nhiều hơn trong vài ngày đầu.
Nhà ở chung cư không mở cửa đối lưu được thì sao?
Mở cửa sổ và cửa ban công, bật quạt hút ở bếp và nhà tắm để kéo không khí đi qua căn hộ. Mở cửa ra hành lang khi có người ở nhà nếu quy định toà nhà cho phép. Dùng ít bột hơn, hoặc chọn cách không khói.
Có nên xịt thơm sau khi tẩy uế cho nhà dễ chịu?
Không cần. Khi nhà đã được thông gió, giặt đồ vải và lau sạch, mùi sạch tự nhiên là đủ. Xịt thơm chồng lên mùi khói chỉ làm không khí nặng thêm, nhất là với người nhạy cảm với hương liệu.
Làm sao giữ nhà sạch khi cả nhà đều đi làm cả ngày?
Tập trung vào thói quen ngắn buổi sáng và buổi tối, để một ô thoáng hoặc khe cửa an toàn mở khi đi vắng, dồn việc lớn vào cuối tuần. Chia việc cho từng người cũng giúp việc nhà không dồn lên một ai.